25 miljoen jaar geleden verscheen er een nieuwe soort op aarde.
De primaten.
Onder hen was er een familie met uitzonderlijke vaardigheden.
Zij waren onze verre voorouders.
Door evolutie deden ze nieuwe, meer ontwikkelde soorten ontstaan.
Ze zwermden uit naar overal en vonden het jagen uit,...
...macht, gebruiksvoorwerpen, liefde en ook...
...oorlog!
Ze wedijverden met de grote dieren,...
...veroverden de planeet en pasten zich aan elk klimaat aan.
Zij werden ons... Homo Sapiens.
De moderne mens.
Waar en wanneer begon onze afstammingslijn?
Wie was de eerste van ons?
Wat maakt van ons een mens?
Het verschil dat ons onderscheid van de andere dieren?
Dankzij de laatste wetenschappelijke ontdekkingen,...
...gaan wij op tocht door het verre verleden.
Om te ontdekken welke van onze voorouders...
...de beslissende stap nam.
Om zo het leven te geven aan... de eerste mens.
Het verhaal van onze familie begint 25 miljoen jaar geleden.
Tijdens een periode van een intense opwarming van de aarde.
En het fragmenteren en afsluiten van grote oceanen in het nabije oosten.
Regenwouden verspreidden naar het noorden zich vanuit Afrika.
Onze voorouders volgden de wouden en bevolkten de oude wereld heel snel.
Ze heersten over het groene dak met een honderdtal soorten.
Gigantopheticus...
Ramapethicus...
Sivapethicus...
...verspreid van Europa tot het huidige China.
Dit is het tijdperk van de planeet van de apen.
Welke van deze primaten is onze gemeenschappelijke voorouder?
De mediterrane kust dertien miljoen jaar geleden, het huidige Spanje.
Een vochtig tropisch woud.
Hier leeft een wezen met uitzonderlijke vaardigheden.
Deze acrobaat is de Pierolopheticus.
Het dierenrijk heeft nog nooit zo een wonderlijk wezen gezien.
Deze primaat is de origine van onze familie, maar hoe?
Wat maakt van hem onze voorouder?
We beginnen het nog maar pas te begrijpen.
Pierolo leven in de bomen en eten vooral fruit.
Hij is te zwaar om op de takken te lopen,...
...dus hangt hij er aan.
Maar soms belandt hij toch op twee voeten.
Hij kan lopen.
In tegenstelling tot de algemene opinie is de vaardigheid...
...om rechtop te lopen niet op de grond ontstaan.
Maar boven in de bomen.
Tweevoetigheid is geen uitvinding van de mens, maar van de apen.
Deze Pierolo is een jong mannetje.
Hij verliet zijn familie enkele dagen geleden.
Hij staat nu voor een moeilijke opdracht,...
...opgenomen worden in een nieuwe groep.
En hij heeft net een andere groep ontdekt.
Zijn lot wordt hier beslist.
Maar elke groep heeft zijn eigen gebied, en indringers zijn zelden welkom.
Een jong vrouwtje en haar jong, moeders zijn heel alert.
Niet gemakkelijk te benaderen.
Daar boven, een ouder vrouwtje, veel gemakkelijker om contact mee te maken.
Een groot mannetje, duidelijk een alfa mannetje.
Hij lijkt kalm, maar is veel te gevaarlijk om te benaderen.
Om te worden opgenomen moeten ze hem eerst opmerken, een spannend moment.
Heeft het jonge vrouwtje zijn geur opgepikt?
Zij is de mooiste Pierolo die hij ooit heeft gezien.
Het lijkt goed te gaan.
Met het alfa mannetje is het nog een ander verhaal.
Hij kan hem doden.
Maar voorlopig blijft het bij fysieke intimidatie.
Het jonge mannetje faalt in zijn eerste poging.
Maar zijn stemming lokt een reactie uit.
Onze voorouders bezaten een nieuwe eigenschap,...
...voorheen ongekend in het dierenrijk.
Iets wat maar weinig soorten bezitten,...
...empathie, het begrijpen van de gevoelens van anderen.
En nog uitzonderlijker, worden ze beïnvloedt door de gevoelens van anderen...
...sympathie.
Het overkomt het oudere vrouwtje.
Ze voelt de wanhoop van het jonge mannetje en dat maakt haar rusteloos.
Ze moet iets doen.
Ze wil meer van hem weten.
Empathie is een krachtige emotie,...
...het is hetgeen dat ons in staat stelt om nu in een gemeenschap te leven.
Waarom moet hij worden opgenomen door vreemdelingen?
Het heeft te maken met de sociale structuur van de Pierolos.
De vrouwtjes verlaten de groep nooit, terwijl...
...de mannetjes worden gedwongen weg te gaan in hun jonge jaren.
Wat betekenen de gebaren van het oude vrouwtje?
Kan hij blijven?
Nog niet.
Het jonge mannetje blijft op een afstand, hij moet slapen.
De meest zoogdieren slapen maar een paar minuten per keer.
Pierolos niet.
Op het gebied van slapen zijn ze revolutionair.
De Pierolos hebben iets uitzonderlijk uitgevonden.
Zij bouwen nesten in de bomen.
Maar het duurt lang om te leren nesten te bouwen.
En dat kan alleen maar worden geleerd van moeder.
Het jonge mannetje sliep altijd in het nest van zijn moeder.
Hij kan zijn eigen nest nog niet maken.
Hierboven zijn Pierolos veilig voor roofdieren.
En hun bladermatten zorgen ervoor dat ze niet vallen.
Ze kunnen de hele nacht doorslapen zonder angst.
Lange, recupererende nachten.
Dank zij het wonder van de slaap,...
...verbeteren Pierolos hun mentale capaciteiten.
Slaap laat ons brein toe informatie te sorteren,...
...niet alle ervaringen van een dag zijn bruikbaar.
Ons brein gooit een deel ervan weg en...
...bewaard de belangrijke in ons geheugen.
Allemaal terwijl we slapen.
Buitengewoon.
Pierolos hebben dit doorgegeven aan ons.
Zonder deze ontwikkeling waren we nooit mensen geworden.
Deze morgen is de groep afgedaald naar de vloer van het bos.
Het jonge mannetje is hen gevolgd.
Hij wil opnieuw contact maken met de groep.
Pierolos houden van de zoete smaak van fruit.
Maar ze hebben een voordeel op de andere diersoorten.
Hun magen kunnen veel soorten voedsel verteren.
Maar, ze hebben natuurlijk hun favorieten.
Daar zijn ze.
Het mannetje heeft zijn keuze gemaakt,...
...hij zal het oudere vrouwtje benaderen.
Van al het voedsel in het bos...
...is een deel heel giftig.
Hoe weten ze wat eetbaar is en wat giftig?
Voor Pierolos is de oplossing het delen van ervaringen.
De moeder leert haar jong hoe te kiezen, wat te plukken.
Deze kennis wordt doorgegeven van generatie naar generatie.
Het begin van een cultuur.
Het oudere vrouwtje en het mannetje.
Zoals alle Pierolos, weet het mannetje hoe hij geschenken moet geven.
Vijgen.
Zal ze ze aannemen?
Het is een goed teken.
Nu kan de conversatie beginnen.
De taal van de Pierolos bestaat grotendeels uit elkaar vlooien.
Elkaar vlooien en strelen zegt zoveel meer dan woorden.
Maar met het aanraken van vrouwtjes in de groep riskeer je de woede van de alfa.
De vrouwtjes verdedigen het mannetje tegen de alfa.
Hun aantal maakt hen sterker.
De alfa moet zich terugtrekken.
Bij de Pierolos hebben de vrouwtjes de macht.
Het mannetje heeft een belangrijke stap gezet.
Hij is nu de favoriet van het oude vrouwtje.
Nu is het haar beurt om hem te strelen.
Maar dit lijkt veel meer dan strelen.
Wat wil ze nu precies?
Het mannetje heeft geen ervaring met plezier.
Om de sfeer te verlichten hebben de Pierolos...
...een nieuw gedrag ontwikkeld... lachen.
Deze ontwikkeling die conflicten oplost is...
...geen uitvinding van de mens, maar een erfenis.
Onze voorouders leefden in een aards paradijs.
Fruit in overvloed, vers water overal beschikbaar en in alle seizoenen.
Het enige echte gevaar zijn de roofdieren...
...die op de bodem van het bos leven.
Om hen te ontdekken lezen de Pierolos de tekenen van het bos.
Ze hebben een diep begrip van hun omgeving.
De roep van de vogel verwittigd hen, ze slaan alarm.
Een tijger.
Ze hebben een verschillend geluid voor elk roofdier.
Dit betekent dat het alarm is opgeheven.
Ze kunnen weer terug nu.
Pierolos leven in een gouden tijd voor de primaten...
...maar deze tijd van overvloed kan niet blijven duren.
Er komt een grote omwenteling aan.
Afrika ligt op koers voor een botsing met Europa.
Tektonische activiteit die de omgeving snel zal vernietigen.
Het mannetje blijft buiten de groep, hij is voorzichtig.
De alfa is nog altijd gevaarlijk.
Om volledig te worden aanvaardt moet de alfa akkoord gaan.
Hij is misschien niet de beste nest bouwer, maar hij komt...
...van een groep die weet hoe ze kleine insecten moeten vangen.
Een buitengewone techniek die het vrouwtje...
...met de gouden ogen nog nooit had gezien.
Hij gebruikt een stokje om termieten te vangen.
Er is niets zo lekker als termieten.
Deze ontwikkeling is belangrijk, het stokje is het eerste gereedschap.
Een verlenging van de hand, die hen in staat stelt nieuwe taken uit te voeren.
Een idee dat onschatbaar zal zijn voor ons.
Ze hebben het begrepen.
Het mannetje is nu de hoofdattractie van de groep.
Het jong is slachtoffer van zijn eigen gulzigheid.
Hij vergat de lessen van zijn moeder en is vergiftigd.
Een lot dat vele jongen ondergaan.
Het mannetje herkent dit vergif.
De Pierolos hebben al wat kennis van de...
...geneeskundige eigenschappen van planten.
Deze kennis verschilt tussen de groepen, en stelt...
...hen in staat om bepaalde ziekten te genezen.
Het mannetje lijkt hier iets over te weten dat de groep niet weet.
Er zijn veel verschillende types.
Planten die de lintworm doen inslapen,...
...planten vol met kleine stekels om de slapende lintworm te vangen.
Pierolos waren kruidenkenners.
Het verhaal van dit mannetje mag ondergeschikt zijn,...
...maar het vertelt een ander, belangrijker verhaal.
Het verspreiden van kennis.
Gemeenschappen die hun jonge volwassenen...
...dwingen weg te gaan bezitten deze eigenschap.
De jongelingen vertrekken met de kennis van hun...
...groep en geven die door aan andere groepen.
Het jong is gered.
Dankzij het jonge mannetje.
Het jonge vrouwtje heeft besloten dat hij bij de groep moet komen.
Het is haar wil tegen die van de alfa.
Pierolo alfa's weerstaan de druk van de vrouwtjes zo lang ze kunnen.
Maar de vrouwtjes winnen altijd.
De alfa geeft toe, vanaf nu is het mannetje deel van de groep.
Het is een voorteken.
De aarde is in beweging en de grote klimaat afkoeling komt dichter bij.
Onze voorouders moesten vertrekken, weg van hier.
En zo begint de grote exodus.
Afrika ligt op koers om tegen Europa te botsen.
Het klimaat van de planeet is dramatisch aan het veranderen.
De regenwouden van Europa zijn aan het verdwijnen.
Hetzelfde gebeurd in grote delen van Azië,...
...waar de wouden van China en Japan kleiner worden.
De Aziatische primaat migreert naar Zuid-Azië.
Zij worden de voorouders van de gibbons en de oeran-oetans.
Het Afrikaanse continent heeft de Straat van Gibraltar gesloten,...
...afgesloten van het water van de Atlantische oceaan...
...droogt de Middellandse zee uit en wordt een dode zee.
Pierolos en hun aanverwanten steken de Middellandse Zee over.
Zij migreren richting Afrika,...
...waar het woud zich merkbaar verspreid...
...op de grote groene vlaktes van de Sahara.
Pierolos evolueerden en werden een nieuwe soort...
...met nieuwe wonderlijke vaardigheden.
Deze nieuwe voorouder was de Sahelanthropus of Toumaï.
We pikken het spoor van onze voorouders terug op...
...meer zuidelijk en zeven miljoen jaar later.
Toumaï leven op de oever van het meer Chad.
Zij waren waarschijnlijk de gezamenlijke voorouder van ons en de moderne chimpansee.
Hun ontwikkelingen zullen hen tot de meest...
...gevaarlijke en intelligente soort op de planeet maken.
Met hen wordt de opmars naar het mens worden versneld.
Toumaï slapen nog steeds in de bomen, maar ze hebben veel te doen op de grond.
Een groter voedselaanbod, ook al is het soms moeilijker om er bij te komen.
De afstammeling van het jonge vrouwtje is nu een Toumaï.
Haar uiterlijk is veranderd, maar ze heeft nog steeds...
...haar gouden ogen, doorgegeven via haar DNA.
Haar zoon heeft nog veel te leren.
De opvoeding van een jong duurt nu langer.
Buiten leren wat te eten, moet hij nu ook leren hoe het te eten.
Toumaï gebruiken verschillende hulpmiddelen voor verschillend voedsel,...
...maar het gebruik ervan vergt uren oefening.
Toumaï proberen alle natuurlijke bronnen te benutten.
De vrouwtjes hebben een beter, praktischer instinct als de mannetjes.
Zij bedenken en ontwikkelen nieuwe technieken.
Toumaï hebben ook deze vreemde manier van voortbeweging verbeterd.
Lopen op twee benen.
Het heeft vele voordelen, zoals het dragen van dingen over grote afstanden.
De afstammeling van de alfa domineert nog steeds de groep.
Er zijn opmerkelijke veranderingen in de sociale structuur van onze voorouders.
Nu hebben de mannetjes de macht.
Er is een bepaalde hiërarchie en de alfa weet dat die moet worden gerespecteerd.
Hij heeft regelmatig de behoefte iedereen daar aan te herinneren.
Gewoonlijk zijn het de zwaksten die zijn machtsvertoon moeten ondergaan.
Een gemeenschap door mannen gedomineerd zit meestal vol rivaliteit.
De alfa is een ultra dominant mannetje dat...
...altijd zijn macht zal willen laten voelen.
Is het jong nog in leven?
Hij is ok, alleen maar wat aangeslagen.
De alfa gebruikt niet alleen zijn kracht om aan de top te blijven.
Hij bouwt ook vriendschappen op met bondgenoten, hij geeft waardering...
...aan mannetjes die op een dag een bedreiging zouden kunnen worden.
Hij houdt het oudere vrouwtje te vriend.
Haar steun zou wel eens van pas kunnen komen.
Bondgenootschappen, strategieën, verraad, overwinningen en macht.
Dit soort gemeenschap deed een nieuwe ontwikkeling ontstaan...
...politiek.
Terwijl de mannetjes de hele dag plannen smeden,...
...moeten de vrouwtjes het voedsel zien te vinden en hun jongen alles aanleren.
Geen wonder dat de vrouwtjes vindingrijker werden dan de mannetjes.
Leider zijn van de groep betekend voor de mannetjes ook toegang tot de vrouwtjes.
Het probleem met tweevoeter zijn is dat het mannetje...
...het vrouwtje haar geslachtsdelen niet goed kan zien.
Hoe weet hij dan of zij interesse heeft?
Voor dat hij met haar kan paren moet hij eerst zien of zij daartoe bereid is.
Ze is niet geïnteresseerd.
Het nieuwe gebied van de Toumaï bevat ook water en al het voedsel dat daarin zit.
Onze voorouders zijn nog maar net aan dit nieuwe element aan het wennen...
...en ze zullen er een overvloed aan voedsel vinden.
De Toumaï's grootste uitvinding is echter voorkeuren.
Een mannetje en een vrouwtje kunnen...
...samen tijd doorbrengen zonder de groep.
Voor deze twee jongelingen is het de eerste keer.
Een grote stap in relaties tussen mannetjes en vrouwtjes.
Voorheen werd er alleen maar gesnuffeld, daarna paren.
Het duurde maar een minuutje.
Nu brengen ze samen tijd door en delen gebaren van affectie.
De primaten beginnen hun hart te voelen kloppen, beginnen opwinding te voelen.
Het grote verleidingsspel.
Zij ziet zijn blik, hij is begeesterd.
Zij kan hem ruiken, ze voelen lust.
Ze kussen en vinden een nieuwe manier van paren uit... oog in oog.
Niemand heeft opgemerkt dat het jong te ver van de oever afdwaalde.
Te laat.
De kleine zijn lichaampje is verminkt, levenloos.
Toumaï zijn zich zeer bewust van het belang van de groep.
Het verlies van een groepslid is hartverscheurend.
Leven op de grond heeft zijn voordelen,...
...maar er zijn hier veel meer roofdieren dan in de boomtoppen.
Daarom zijn Toumaï nog altijd afhankelijk van de bomen.
Er gebeurt iets vreemds in de hersenen van onze voorouders.
Het vrouwtje had het levenloze lichaam moeten achterlaten, maar dat wilde ze niet.
Waarom niet?
Wat voelt ze?
Deze morgen gebeurde er iets.
Er werden enkele onbekenden gezien aan de andere kant van de heuvel.
De drie mannetjes van de groep zijn erg opgewonden.
Daar, onder de vijgenboom, een andere groep Toumaï.
Dit is de eerste keer dat ze ze zien.
Ze hebben overrijpe vijgen gegeten, en nu zijn ze dronken.
Deze groep komt hier voor het fermenterende fruit...
...dat op de grond ligt te rotten.
De alfa wil de vrouwtjes.
Hij wil hebben wat hij ziet.
Maar ze zijn van andere mannetjes.
En hij is een absolute reus.
Wat kan hij doen?
Een sluw plan vormt zich in het hoofd van de alfa.
Een voordien ondenkbaar idee.
Een idee dat van ons het gevaarlijkste...
...roofdier op de planeet zal maken.
Het plan is om te doden.
De eigen soort doden.
Doden met voorbedachtheid op een georganiseerde wijze.
Doden voor de eigendom van anderen.
De Toumaï hebben zojuist... oorlog uitgevonden.
Ze hebben een nieuw gebied veroverd.
En daarbij ook een boom vol fruit en enkele vrouwtjes.
Oorlog heeft zijn voordelen.
Vanaf nu zal de alfa groep dit gebied bezetten.
Het vrouwtje heeft een zorgwekkende...
...connectie met haar jong.
Ze weigert de realiteit te aanvaarden,...
...omdat de realiteit overdraagbaar is geworden.
Het jong beweegt niet meer, maar zijn lichaam is nog altijd hier.
Wat is het dat in ons leeft en zo plots verdwijnt?
Toumaï beginnen het concept van de dood...
...te begrijpen, het verlies van leven...
...het verlies van iemand.
Ze beseffen dat ze zelf zullen sterven.
Vervuld met verwarring en lijden,...
...komen ze samen rond het lichaam van hun dierbare.
Samenzijn, het gevoel in een groep te zijn,verenigd in plaats en tijd.
Het begin van een ritueel, de eerste begrafenis ceremonie.
Heel lang dachten wij dat het besef van de dood ons menselijk maakte.
Nu niet meer.
Nu weten we dat we deze kennis delen...
...met andere soorten, waaronder chimpansees.
Bewustzijn van de tijd...
...is een grote sprong voorwaarts in onze familie haar geschiedenis.
Vijf miljoen jaar geleden begon Afrika uit te drogen.
De grote wouden van de Sahara werden kleiner en...
...zetten de afstammelingen van de Toumaï onder druk.
Ze splitsen op in verschillende families,...
...sommige evolueren op de lijn van...
...de chimpansees en gorilla's.
Zij verleren het lopen op twee benen en leren een...
...nieuwe manier van voortbewegen op vier voeten.
Anderen evolueren op de lijn van de mens.
Ze zijn verspreid over Afrika, vooral in het oosten.
Hier vinden we de grote familie van de Australopithecus.
Twee tot vier miljoen jaar geleden is er een grote verspreiding.
Afarensis, Able, Africanus,...
...Kenyanthropus, Anamensis, Garhi.
Ongeveer twee miljoen jaar geleden verscheen...
...er een nieuw gezicht in Zuid-Afrika.
Hij zou onze geschiedenis drastisch veranderen.
Wij noemen hem Sediba.
Is hij Australopithecus of de eerste mens?
Die vraag moet nog beantwoord worden.
Sediba leefden in het zuiden van het Afrikaanse continent.
Droogte beïnvloedt dit deel van Afrika steeds meer, en zal...
...een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van onze voorouders.
Ondanks dat ze meestal op de grond leven,...
...zijn Sediba nog altijd afhankelijk van de bomen.
Hun enige bescherming tegen de menseters die in die tijd in dat gebied leefden.
Ze gaan nooit ver uit de buurt.
Het droge seizoen is op zijn hoogtepunt.
Er hangt geen fruit meer in de bomen.
Het enige voedsel zit in de grond.
Wortels en bollen zijn moeilijk te vinden en uit de grond te halen,...
...en er moet lang op gekauwd worden voor ze kunnen worden doorgeslikt.
Maar dat is alles wat er is.
Uren zijn ze bezig met het kauwen van dit taaie voedsel.
Het mannetje is nog altijd bij de groep, maar hij heeft geen vrouwtje.
De vrouwtjes leven nu in een harem van het sterkste mannetje.
Deze twee vrouwtjes horen bij de harem van de alfa.
Als een karkas wordt achtergelaten door de grotere roofdieren,...
...is er maar genoeg voor de alfa en zijn vrouwtjes.
Een paar benen om uit te zuigen, maar alleen de sterkste mogen die hebben.
Daarom hebben de vrouwtjes deze regeling aanvaardt.
Minder macht voor meer bescherming.
Sediba leven niet erg lang.
Dit oudere vrouwtje kan niet meer kauwen.
Het merg is alles wat ze kan eten.
De alfa deelt niet met anderen.
Het oude vrouwtje zou zonder het jonge mannetje niet meer leven.
Door haar voedsel te kauwen houdt hij haar in leven.
Empathie nogmaals aan het werk.
Dit extreme voedseltekort drijft onze soort naar de rand van uitsterving.
Als ze geen alternatief vinden zullen ze allemaal sterven.
Ze moeten zich aanpassen.
Gelukkig hebben de Sediba een zeer ontwikkeld brein...
...en veel gereedschappen en technieken.
In het brein van één van hen...
...vormt zich een revolutionair idee.
Als het vlees niet naar hen wil komen, zullen zij er naartoe moeten.
Daarginds.
De alfa zijn vrouwtje wil het riskeren.
Het mannetje is ook bereid.
Niemand heeft dit al geprobeerd.
Tegen de wil van de alfa,...
...gaan ze het onmogelijke proberen.
Hoe kunnen ze zo dom zijn?
Geen van hen is ooit zo ver van de bomen geweest.
Het verlangen om vlees te eten overtreft de gevaren van de Savanna.
De dappere die deze roekeloze beslissing namen konden niet weten...
...welke verregaande gevolgen dit zou hebben op de toekomst van onze soort.
Een vers karkas.
Een overvloed aan vlees.
Ze hebben nog nooit zoveel gezien.
De eerste stukken die ze kiezen bevatten veel vet, het lekkerste.
Vet is zo zeldzaam in de natuur en toch zo rijk aan energie,...
...en van groot belang voor de vertering van dierlijke eiwitten.
The Sediba kiezen de stukken waar het meeste inzit.
Het merg, de ingewanden, de hersenen, de tong, de ogen.
De twee ontdekkingsreizigers zijn terug, hun armen vol met het beste voedsel.
Eten voor iedereen.
Wat een succes.
Een oplossing voor de toekomst van de soort?
Maar de alfa is niet van plan deze vernedering te slikken.
Het vrouwtje hoort bij zijn harem.
Ze heeft hem verraden.
Soms wisselen de vrouwtjes van mannetje,...
...maar een bezitterige alfa als hij zal dat nooit toestaan.
Dat zou een bedreiging van zijn macht zijn.
Het jonge mannetje kan niets doen.
Hier geld het recht van de sterkste.
Hij vernederd haar in bijzijn van iedereen,...
...straft haar en isoleert haar van de anderen.
Het oudere vrouwtje heeft niets te verliezen.
Zij is de enige die haar kan gaan helpen.
De hardheid van dit leven is niet in het voordeel van de vrouwtjes.
Zij hebben veel van hun macht verloren waar...
...de mannetjes hun voordeel uit hebben gehaald.
De eerste gevolgen van het vlees zijn meteen voelbaar.
Het is gemakkelijker te verteren als wortels en het lichaam voelt lichter aan.
Vlees geeft een voldaan gevoel en zorgt voor een betere slaap.
Het tweede effect zal enkele honderdduizenden jaren duren.
Minder energie voor de maag betekend meer energie voor de hersenen.
Hierdoor zal onze mentale capaciteit toenemen en...
...zullen onze lichamen langer en slanker worden.
Alhoewel fysieke kracht nog steeds domineert,...
...zal dat niet volstaan om zich aan te passen.
Een nieuwe generatie is op komst wiens...
...vindingrijkheid het beslissende voordeel zal zijn.
Sediba gebruiken al stenen om noten te breken en pletten.
Maar hij heeft een nieuw idee.
Het mannetje heeft een idee dat hun leven kan veranderen.
Misschien zelfs de toekomst van zijn soort.
Als hij de karkassen van dieren gedood door roofdieren in kleinere...
...stukken kan snijden om die naar een veiligere plaats te brengen.
Als dit werkt, hebben ze een voorraad voor een paar dagen.
Hiervoor hebben ze een nieuw soort van gereedschap nodig...
...waarmee ze het vlees kunnen snijden, de botten kunnen breken.
Hij vormt ze uit stenen.
Deze scherven zijn zo scherp als scheermessen.
Het zal duizenden jaren duren die techniek meester te worden.
Eén van de grote voordelen van onze voorouders hing af van hun...
...voorstellingsvermogen en van de taal die ze begonnen te ontwikkelen.
Ze waren in staat een project op te zetten, verschillende...
...aspecten af te wegen, en toekomstige behoeften voorzien.
Het jonge mannetje heeft besloten de groep aan te leren...
...om karkassen te zoeken en die mee terug te brengen.
Hij legt zijn visie uit.
Zijn woorden doen visioenen van overvloedige feesten ontstaan.
Hij grijpt hun aandacht.
Hij overhaalt hen met zijn woorden.
De alfa begrijpt dat zijn macht wordt bedreigt,...
...dat zijn fysieke kracht niet meer voldoende is.
Dus steelt hij het jonge mannetje zijn idee.
De droom van overvloedig voedsel...
...leidt hen naar gevaarlijke gebieden.
Sediba zijn prooien.
Zonder hun bomen zijn ze kwetsbaar.
En toch begeven ze zich in het onbekende,...
...gedreven door de drang om te eten.
Ze verkennen een continent bevolkt door grote carnivoren op hun...
...zoektocht naar karkassen achtergelaten door de koning van de savanne.
Wie kon vermoeden dat deze groep aaseters weldra de aarde zouden domineren.
Wanneer er een dood dier wordt gevonden, moet iedereen op zijn beurt wachten.
Eerst komen de top roofdieren.
Dan de hyena's.
De gieren, en dan de rest.
Het is belangrijk er op het juiste moment aan te komen.
De alfa weet dit nog niet.
Hun boom.
Ze hadden nooit hun boom mogen verlaten.
Het is misschien op dit moment dat het lot van...
...heel het menselijke ras wordt bepaald.
Ze kunnen kiezen, terug naar de veiligheid van...
...de boom en misschien sterven van de honger.
Of ze kunnen het onbekende ingaan, op gevaar...
...van aangevallen worden, maar met een kans op eten.
Wat moeten ze doen?
Het jonge vrouwtje weet niet wat kiezen.
Alles zegt hun om te gaan schuilen.
Is er een ander leven zonder de bomen?
De groep splitst in twee delen.
Sommige volgen het jonge vrouwtje, de anderen gaan terug naar de boom.
Uiteindelijk zijn het de zwakkere die de juiste keuze maken.
Zij zullen alles riskeren voor een beter leven.
De sterken, zullen nooit hun voorrechten willen opgeven.
Zij die weggaan worden geleid door hun verbeelding.
Open vlaktes, prooi in overvloed, eten voor iedereen.
Zij dromen van een andere wereld,...
...een betere wereld, ginds over de bergen.
Zelfs het oudere vrouwtje, haar energie bijna...
...volledig op, is vervuld van hoop.
Die wereld bestaat.
een uitgestrekt land vol rijkdom.
Als sommige van ons deze buitengewone moed niet hadden gehad,...
...zouden wij hier nu niet zijn.
Zij die kozen voor de veiligheid van de bomen, zullen een tijdje overleven.
Zij zijn gekend als Paranthropus, of bijna mensen.
Maar zij zullen zich niet kunnen aanpassen aan de volgende klimaatveranderingen.
We dachten dat Lucy, de meest bekende...
...Australopithecus, de grootmoeder was van de mensheid.
We hadden het fout, Lucy was feitelijk één van deze bijna mensen...
...en haar nakomelingen stierven een miljoen jaar later uit.
Zij die de savanne verlieten bevrijdden zich van een leven...
...in de bomen, en moesten een nieuwe manier van leven ontwikkelen.
De wereld is niet helemaal zoals ze zich hadden voorgesteld.
De rijkdom is overal rondom hen, maar er zijn net zoveel valstrikken.
Oneindige ruimtes liggen voor ons, en niets zal onze opmars tegenhouden.
Werd de mens zo bevrijd?
Werden we op deze manier menselijk?
Sommige geloven dit.
Maar mist er nog iets?
Na de Sediba, komt er nieuwe soort op, een erg mobiele mens.
Het volgende personage in ons verhaal is een onovertroffen ontdekker...
...Homo Erectus.
Vijf miljoen jaar geleden botsten de twee Amerikaanse continenten.
Dit deed de Golfstroom ontstaan.
Deze warme stroming loopt vanaf de Golf van Mexico naar...
...de noordpool, en duikt in de oceaan, de warmte met zich meenemend.
De poolkap werd gevormd, de aarde koelde af en er kwam een IJstijd.
De groene vlakten van de Sahara droogden uit.
Twee miljoen jaar geleden, verlieten vele planteneters...
...Afrika, op zoek naar groenere vlaktes.
Homo erectus volgde.
Sommige van onze voorouders migreerden naar Europa, anderen naar Azië.
Ze staken bergen en woestijnen over, bossen en moerassen.
Ze trokken onvoorstelbare afstanden ver in het onbekende.
Gedreven door een veroveringsdrift die hen werd nagelaten...
...door hun voorouders, migreerden ze naar het verre oosten.
Het noorden van China, thuis van de Chinese Homo erectus.
Homo erectus bezit de anatomie van een kampioen.
Deze mens van de vlakte is geboren om te rennen.
Een rechtopstaand lichaam voortbewogen door zijn...
...lange benen en gebalanceerd door zijn armen.
Hij is uitgerust met een buitengewoon intern...
...koeling systeem, een lichaam bedekt met korte haren.
Zweetklieren die transpiratie toestaan, en in zijn hersenen...
...een bloed zuiveringssysteem dat zijn lichaamstemperatuur regelt.
Dit geeft hem het grootste stamina van alle levende wezens.
Homo erectus is nu een jager op groot wild geworden.
Net als wolven volgen ze hun prooi over grote afstanden.
Ze zijn trager, maar kunnen veel langer door rennen als hun prooi.
Als hun prooi uitgeput is, slaat de val dicht.
Bij Homo erectus, is macht niet voorbehouden aan de mannetjes.
Het verschil in grootte tussen mannetjes en vrouwtjes is afgenomen.
De wet van de sterkste is vervangen door leiderschap van de slimste.
In deze groep is een vrouwtje aan de leiding.
Haar anticipatievermogen, haar intelligentie en...
...haar politieke bekwaamheid maken van haar hun leidster.
Niet langer aaseters in competitie met gieren.
Dank zij hun wapens en collectieve organisatie,...
...is Homo erectus competitie van de top roofdieren.
Maar ze zijn nu afhankelijk van hun prooi.
Ze moeten die volgen waar die ook naartoe gaat.
Ze zijn nomaden geworden.
En dus bouwen zij schuilplaatsen op hun tochten.
Hun voorouders pasten zich aan aan hun omgeving.
Zij zijn die aan het veranderen.
Ze zoeken een plaats om een kamp te bouwen.
Ze bouwen de eerste schuilplaatsen.
Soms met omheiningen, kampen die hen in staat stellen zich te verdedigen.
Homo erectus heeft een complexere gemeenschap gecreëerd.
Elk lid van de groep heeft nu een taak gericht op hun vaardigheden.
Sommige kunnen goed stenen bewerken.
Andere kunnen goed vlees snijden.
Sociale functies ontstaan voor het looien van huiden of het bouwen van hutten.
Werk en de verdeling van taken zijn nu een deel van een mensenleven,...
...met al de druk en conflicten die ze met zich meebrengen.
Uiteraard doen sommigen meer dan anderen.
De leider van de groep moet de vrede bewaren.
Het belangrijkste moment van de dag is wanneer het voedsel wordt uitgedeeld.
Sommigen eerst bedienen met de beste stukjes, een beetje meer geven...
...aan diegene die ze weldra nodig heeft, hiërarchie en samenwerkingen versterken.
De kleinigheden van een sociaal leven vergen politieke vaardigheden.
Om hun lichamen te beschermen, maken Homo erectus...
...kleding van planten, huiden en schors.
Maar dit veroorzaakt nieuwe problemen.
Parasieten hebben een nieuw huis gevonden.
Een lichaam met zichtbare, dunne huid is handig en aanlokkelijk voor bloedzuigers.
Ze zijn niet meer bang voor roofdieren.
Maar een andere vijand belaagd hen nu.
Gevaarlijker en genadelozer.
De wereld is nog altijd vol met raadselachtige fenomenen.
Homo erectus is nieuwsgierig, en probeert...
...de mysteries rond hem te verklaren.
Eén van de grootste gaat snel worden onthuld.
Het is hier.
Dit wilde beest verschijnt soms in de droge seizoenen, levens opeisend.
Het is een reusachtig wezen.
Ze moeten zich klaarmaken om te vechten.
Ze hebben verloren.
Ze redden wat er te redden valt.
In enkele uren heeft het vuur hun wereld vernietigd.
Hun kamp is in vlammen opgegaan en de dieren hebben het gebied verlaten.
Maar Homo erectus gaat iets nieuw ontdekken.
Wat is die sterke geur?
Wat zijn deze geuren waardoor het water in je mond loopt?
Een dier was ingesloten door het vuur.
Het vlees is nog goed en heeft een hemelse smaak.
Dit is misschien hoe Homo erectus ontdekte...
...hoe ze met vuur voedsel kunnen koken.
Buiten de lekkere smaak, zullen ze snel ontdekken...
...dat het vlees makkelijker te kauwen is en beter verteert.
En dan die afschuwelijke wortels.
Gekookt zijn ze heerlijk.
Ze vergen 16 keer minder energie om te verteren.
Een geweldige ontdekking.
Bereid voedsel zal de grootte verkleinen van hun...
...kaakspieren en hun hersenen meer ontwikkelen.
We zullen lichtvoetiger lopen en helderder denken.
Onze hersenen worden krachtige machines, in staat...
...associaties, onderbouwde gedachten, en nieuwe gevoelens te vormen.
Mogelijk ontstond het esthetisch gevoel nu.
Vormen en lichten ontlokten nieuwe gewaarwordingen.
We waren aangedaan door de schoonheid van de wereld.
Ze dromen allemaal over dat heerlijke...
...eten, maar ze missen het belangrijkste ingrediënt.
Vuur.
Als ze maar eens wisten hoe ze het te pakken konden krijgen.
Die daar lijkt kleiner en alleen.
Misschien kunnen ze het vangen.
Een andere groep.
Zij hebben het beest gevangen.
Technologie.
In deze nieuwe wereld is er niets belangrijker.
Ze zijn bereid te vechten om het te verkrijgen.
Ze kunnen vechten, maar de jonge leider heeft een ander idee.
Zijn clan weet hoe ze het vuur onder controle moeten houden.
De andere clan is meer bedreven in het bewerken van huiden en voorwerpen.
Deze periode zag de beginselen van ruilhandel.
Doordat voorwerpen en de technieken ermee samengaand,...
...tussen verschillende clans doorgegeven worden.
Een nieuw tijdperk voor de mensheid.
De uitwisseling van kennis.
Dank zij tradities en taal wordt kennis verzameld...
...en vaardigheden verspreid, sneller en verder dan ooit.
Vanaf nu gaat alles veel sneller.
Geen wonder dat het gebruik van vuur zo plots en overal tegelijk verscheen.
De jonge leider is aangetrokken tot deze vrouw.
Haar gezicht maakt iets los in hem.
Op dit punt in onze geschiedenis verschijnen de eerste koppels.
Selecteren, verlangen, en intieme momenten apart beleven.
Esthetiek speelt nu een rol in seksuele relaties.
Lichamen worden bedekt met kleuren.
Stijlen, decoraties om op te winden.
Seksualiteit brengt mensen samen, maar er gebeurt nog meer.
Een verhaal van banden die worden opgebouwd, die groeien en blijven duren.
Het verhaal van liefde wordt nog steeds verteld.
Het overmeesteren van het vuur veranderde het leven van de eerste...
...mensen, en gaf hen warmte, bescherming tegen insecten,...
...roofdieren, genas hun ziektes, verlichtte het duister,...
...scherpte de punten aan hun speren, maakte hen sterker.
Maar de grootste vooruitgang was op het gebied van spraak.
Dankzij de ontwikkeling van onze linker hersenhelft en...
...een kleine evolutie in onze keel, de larynx, werd onze spraak...
...zo duidelijk dat we het verleden konden oproepen.
Praten over de toekomst,...
...verhalen herhalen,...
...fantaseren.
De oude vrouw is een vertelster.
Wie zijn wij?
Waar komen we vandaan?
Zij vertelt de verhalen van die mensen en hun avonturen.
Deze verhalen geven betekenis aan hun leven.
Misschien is het dat wat ons mens maakt.
De eerste mens is degene die zijn verhaal kan vertellen.
Homo erectus zal de aarde verder blijven bevolken.
Met hun vaardigheden zullen ze zich aanpassen aan alle klimaten.
Verschillende populaties beginnen genetisch...
...te veranderen en doen nieuwe mensen types ontstaan.
In het verre China,wordt Homo erectus...
...de Beijing mens, een reus.
In Indonesië, Solo mens.
Aan de rand van Flores Island, een kleine mens van amper een meter.
In centraal Azië, is hij de Denisova mens.
In het koude Europa werd Homo erectus...
...de Neanderthaler, een massieve, zware mens met ongelofelijke kracht.
Hij is bestand tegen extreme kou.
Zijn huid verbleekt om het zwakke zonlicht beter te absorberen.
Zijn ogen en haar worden lichter van kleur.
In Afrika, wordt hij Homo sapiens, en het is...
...door hem dat de grootste veranderingen zullen gebeuren.
Ten minste zes mensensoorten bevolken de oude wereld.
Ze ontwikkelen allemaal naargelang hun omgeving en creëren hun eigen culturen.
Maar deze veelvoudige mensensoorten zullen niet lang blijven bestaan.
Homo sapiens zal hen weldra allemaal vervangen.
Ongeveer 100.000 jaar geleden,...
...zette Homo sapiens de wereld van de mens op zijn kop.
Ontwikkelde complexere samenlevingen, en bleek veel vindingrijker op elk gebied.
Hoe zal hij verder gaan met het ontwikkelen van kunst, bekwaamheid,...
...geloof, magie, schrijven en wetenschap?
Zijn buitengewone verbeelding helpt zeker, maar zo ook...
...de kennis verzameld door zijn voorouders.
De Pierola, Toumaï, Sediba, en Homo erectus.
Ze hebben ons miljoenen jaren evolutie nagelaten,...
...verkregen door onze wil om te leven, en een sterk verlangen om te leren.
Met deze kennis doorgegeven doorheen de tijd,...
...gaf deze dromer gestalte aan de diversiteit van de mensen van vandaag.
Honderdduizend jaar geleden, vertrok Homo sapiens,...
...net als zijn voorouders om de wereld te veroveren.
Hij verliet Afrika en verspreidde zich over de hele aardbol.
Hij leerde navigeren.
Stak zeeën over en grote ruime vlaktes.
Hij trok naar Australië.
Naar Amerika over de Bering Zee en zou snel de hele wereld bewonen.
Hij vermengde zich wel eens met die ze voor hem al waren, maar...
...overal waar hij kwam verdween de andere mensensoort.
Zijn uiterlijk veranderde naargelang het klimaat en de plaats.
Zijn huid, zijn haar, de vorm van zijn ogen.
Uit hem kwamen een meervoud van rassen, allemaal...
...verschillend, maar diep van binnen met dezelfde genen.
Genen ontwikkeld gedurende miljoenen jaren van evolutie.
Hij is de vader van het gehele menselijke ras op aarde vandaag.
Hij is de enige mens op aarde,...
...maar zijn aanwezigheid schittert met een miljoen vuren.